Samenvattingen afgerond onderzoek
- 10.04.2009
Arbeidspatronen van generatie op generatie
In de meeste gezinnen zijn mannen nog steeds de belangrijkste kostwinner en dragen vrouwen de meeste verantwoordelijkheid voor huishouden en kinderen. Een behoorlijk hardnekkig, stereotiep beeld van de rolverdeling tussen man en vrouw. Anne van Putten heeft onderzoek gedaan naar de overdracht van dit soort arbeidspatronen van generatie op generatie. Daaruit blijkt dat de manier waarop ouders werk en zorg onderling verdelen, de latere arbeidspatronen van hun kinderen beïnvloedt. Vaders die zich intensief met huishoudelijke taken bemoeien, geven hun zoons het goede voorbeeld. Evenzo maken dochters van huismoeders, als ze eenmaal volwassen zijn, minder uren op de arbeidsmarkt dan dochters van werkende moeders.
Volledige uitleg van het onderzoek Van generatie op generatie: de overdracht van seksestereotype arbeidspatronen van ouders op kinderen in Nederland van drs. Anne van Putten, Utrecht School of Economics (Universiteit Utrecht) & Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen).
Veel Nederlandse vrouwen werken
Wist je dat er in Nederland heel veel vrouwen werken? De arbeidsparticipatie van vrouwen was in 2006 66 procent: de op twee na hoogste van Europa. Het verschil tussen mannen en vrouwen daarin wordt steeds kleiner. Nederland staat met 75 procent vrouwelijke deeltijdwerkers bovenaan op het gebied van deeltijdwerk. In Nederland hebben relatief weinig vrouwen managementposities.
Samenvatting van het onderzoek ´Report from the Commission to the council, the European Parliment, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions.´ Equality between women and men -2008.
Carrière- of combinatievrouw?
Hoe staan vrouwen in Nederland anno 2007 tegenover moederschap, carrière, financiële onafhankelijkheid en werk? De Nederlandse vrouw is heel tevreden en niet ambitieus. 12 procent van de Nederlandse vrouwen vindt kinderen krijgen het belangrijkste in haar leven. 37 procent vindt het maken van carrière belangrijk, maar slechts 14 procent noemt zichzelf ´carrièrevrouw´. Veel populairder is de combinatievrouw (43 procent).
Samenvatting van het onderzoek van Team Vier.
Arbeidsparticipatie van moeders stijgt
Welke ontwikkelingen hebben invloed gehad op de arbeidsparticipatie van vrouwen? Tussen 1992 en 2004 is de participatie met 13 procent gestegen. Jonge kinderen hebben veel minder dan vroeger een negatieve invloed op de beslissing om te gaan werken. Waarschijnlijk is de veranderde cultuur hier de oorzaak van. Verder is het opleidingsniveau de afgelopen decennia sterk gestegen en de werkloosheid is afgenomen.
Samenvatting van het onderzoek ´The trend in female labour force participation. What can be expected for the future?´ van het CPB.
Emotionele rekensom
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat vrouwen meer gaan werken? Zowel mannen als vrouwen blijken een emotionele rekensom te maken: ze tellen de totale opbrengst van zorgarbeid, vrije tijd en betaalde arbeid bij elkaar op en kiezen de combinatie die voor hen het meeste oplevert. Betaalde arbeid aantrekkelijker maken zou de arbeidsparticipatie dus bevorderen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen door het afschaffen van de heffingskorting, het verhogen van de aanvullende combinatiekorting of het verlengen van het ouderschapsverlof na de geboorte van een kind. Gratis kinderopvang en een kindgebonden budget werken juist niet.
Samenvatting van het onderzoek ´Nederland werkt en moeder ook´ van E-Quality 2007.
Flexibele werktijden zijn cruciaal
Waarom lijkt het steeds meer een probleem dat vrouwen in kleine deeltijdbanen werken? Volgens 94 procent van de ondervraagden is de aanwezigheid van vrouwen in de top van groot economisch belang. 90 procent vindt flexibele werktijden cruciaal voor moeders met een fulltime baan. Volgens 78 procent moeten vrouwen meer ruimte opeisen bij hun werkgever om een carrière met kinderen te combineren. Dat blijkt uit een enquete onder honderd experts op het gebied van carrière en kinderen.
Samenvatting van het onderzoek ´Verslag expertmeeting Carrière en kinderen´.
Nederland deeltijdland
In Nederland hebben veel mensen een deeltijdbaan. Naast culturele factoren speelt ook de marginale belastingdruk op het tweede inkomen een rol. De regering zou die moeten verminderen door de huur- en kinderopvangtoeslag minder snel af te bouwen. Ook onvoldoende kinderopvang blijkt een rol te spelen. Die zou een basisvoorziening moeten zijn. Dat zegt het OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development).
Samenvatting van het onderzoek ´Economic survey of the Netherlands 2008: Increasing working house: Helping reconcile work and family´ van het OECD.
Deeltijdwerk is niet altijd tijdelijk
Voor veel vrouwen is deeltijd werken geen tijdelijke oplossing voor als de kinderen klein zijn. Ook later blijven ze vaak deeltijd werken. Wel zijn ze over het algemeen minder ambitieus en minder tevreden. Deeltijdwerk blijkt negatieve gevolgen te hebben voor de carrière op langere termijn. Deeltijd werken zorgt dan wel voor minder uitval en ziekte, maar is slecht voor de promotiemogelijkheden.
Samenvatting van het onderzoek ´Running Head: Outcomes of Part-Time work. Creating Evidence Based Work-Home Policies: Unpacking the Complicated Relationship between Part-Time Work and Work-Related Autcomes´.
Werk en zorg combineren
Werknemers vinden het belangrijk dat ze zelf invloed hebben op de manier waarop ze werk en zorg combineren. Werkgevers geven relatief minder geld uit aan faciliteiten om die arbeid en zorg te combineren en veel aan scholing en flexibele uittreding. Allochtonen die werk en zorg combineren komen voor een belangrijk deel dezelfde knelpunten tegen, maar er zijn ook verschillen zoals de positie van de vrouw in het gezin, verwachtingen van familie van mantelzorg en beperkte kennis over regelgeving.
Samenvatting van het onderzoek ´Naar flexibele tijden tussen 7 en 7.´ Resultaten en aanbevelingen uit het project Dagindeling om de combinatie van arbeid en zorg makkelijker te maken.
Werkende moeders
Zijn er aanwijzingen dat vrouwen in de toekomst meer uren gaan werken? Niet echt. En dat terwijl vrouwen tegenwoordig over het algemeen hoger zijn opgeleid en hoger opgeleiden gemiddeld vaker en meer uren werken. Er zijn namelijk ook veel meer werkende moeders en die werken juist minder. Het Centraal Planbureau verwacht dan ook dat de deeltijdcultuur nog wel een tijdje zo zal blijven. Een goed (fiscaal) beleid om dit te veranderen blijkt complex.
Samenvatting van het onderzoek ´Zware klus deeltijdplus - Jonge generaties vrouwen kiezen voor deeltijd´.
Nuggers
Wat zijn nuggers? Nuggers zijn niet-uitkeringsgerechtigden. Meer dan tweederde van de personen daarvan die willen werken is vrouw. 21 procent is hoger opgeleid, 36 procent is lager opgeleid. Ongeveer een derde van de ondervraagde nuggers is bereid voltijd te werken. De rest - vooral vrouwen - is op zoek naar een parttime baan. Werkgevers zouden zich meer kunnen wenden tot nuggers in hun zoektocht naar personeel. Dat zegt het onderzoek van Seo en RvB onder nuggers. Daarbij zouden zowel werkgevers als werknemers zich flexibel op moeten stellen om tot een match te kunnen komen. De ´ervaringseis´ zal daarbij minder zwaar moeten wegen of ruimer moeten worden opgevat. De wens om in deeltijd te werken moet door werkgevers serieus worden genomen; aandacht voor bijvoorbeeld duo-banen of thuiswerken kan daarbij helpen.
Samenvatting van het onderzoek ´De drempel over. Advies over het aanboren van onbenut participatiepotentieel´ van RWI.
Combinatie van werk en privé is gezond
Mensen die werk en privé ombineren zijn gezonder: ze hebben minder depressieve klachten, een lager cholesterolniveau en een gezonder lichaamsgewicht. Dat blijkt een van de positieve kanten van het combineren van rollen (werk en privé). Tot nu toe werd die combinatie vooral als stressvol gezien. Maar dubbele rollen zoals moeder en werknemer kunnen elkaar juist ondersteunen. Ook zijn er concrete voordelen voor organisaties.
Samenvatting van het onderzoek ´Work-Family Facilitation: A positive Psychological Perspective on Role Combination´.
Minder status voor deeltijdwerkers
Deeltijdwerkers worden over het algemeen minder serieus genomen. Ook de betrokkenheid van deeltijdwerkers wordt door hun collega´s lager ingeschat. Dit blijkt uit een onderzoek naar (voor)oordelen over deeltijdwerkers. Verder blijkt voor zowel mannen als vrouwen het salaris een doorslaggevend argument om voltijd te werken. Voor mannen is tijd voor zichzelf het belangrijkste argument om deeltijd te werken; voor vrouwen tijd voor het gezin. 44 procent van de mannen zegt in de huidige functie niet deeltijd te kunnen werken (tegen 27 procent van de vrouwen). 60 procent denkt dat deeltijd werken de kans op promotie verkleint.
Samenvatting van het onderzoek ´(Voor)oordelen over parttimers´ van TNS-NIPO.
Kinderopvang groeit
De kinderopvang is de laatste jaren sterk gegroeid in Nederland. Belangrijkste oorzaak: meer ouders werken.
Samenvatting van het onderzoek ´Groei van kinderopvang. Een onderzoek naar oorzaken´ van Research voor Beleid.
Overstappen van vol- naar deeltijdbaan niet eenvoudig
Voltijdwerkers die overstappen naar een deeltijdbaan hebben meer moeite om privé en werk te combineren (werk-thuis-interferentie). Ook de emotionele vermoeidheid neemt toe. Deeltijdwerkende moeders melden meer concentratieproblemen en meer stress. Vrouwen zeggen bovendien dat het aantal werkuren tot minder moeilijkheden op dat gebied leidt dan de mate waarin de arbeidstijd bij hun behoeften aansluit.
Samenvatting van het onderzoek ´It´s about time. Part-time, flextime, and a healthy work-home balance´.